W Analizatorium pojawiła się nowa pozycja dotycząca tytułowej piosenki z albumu Mechanical Animals. Artykuł przedstawia znaczenie użytych w niej neologizmów, odkrywa historię stojącą za niektórymi sformułowaniami, zawiera przykłady wykonań koncertowych oraz polskie tłumaczenie tekstu. Zapraszamy do lektury pod tym linkiem!
 

(kliknij na obrazek, aby przeczytać tekst i polskie tłumaczenie)

Słowa: Marilyn Manson
Kompozycja: Twiggy Ramirez, Zim Zum
Czas trwania: 4:33

Trzecia piosenka z płyty Mechanical Animals jest piosenką tytułową. Mimo, iż przynależy do “białej” części płyty, to jednak jej tekst został zaprezentowany w książeczce na czerwonym tle. Zestawienie kolorów czerń-biel-czerwień, to również zestawienie trzech najważniejszych kolorów stanowiących etapy Dzieła alchemicznego (w tej koleności). Czerń oznacza przegnicie materii (w wymiarze ludzkim śmierć), biel oznacza jej wydestylowanie (rezurekcja, wskrzeszenie ducha), zaś czerwień to ostatni etap, w wyniku którego alchemik otrzymywał Kamień Filozoficzny (samoświadomość). Kolor ten jest zatem ostatecznym wynikiem i prawdopodobnie dlatego towarzyszy piosence – albowiem tytuł “Mechanical Animals” to również tytuł całej płyty, dzieła skończonego.

Wymieniona w pierwszym wersie neurofobia często błędnie uważana jest przez fanów Mansona za neologizm, a jednak ten rzadki termin istnieje. Pierwszy raz został użyty oficjalnie w 1994 roku przez profesora neurologii z Uniwersytetu w Rochester, Ralpha Jozefowicza. Zdefiniował on neurofobię jako lęk przed naukowym podejściem do układu nerwowego, który dotyka zarówno studentów medycyny, jak i samych lekarzy. Może to prowadzić do “paraliżu myślowego lub działaniowego”, w wyniku którego pomija się aspekt badania tego mechanizmu u pacjenta. U Mansona “neurofobia” może zatem oznaczać lęk przed postrzeganiem siebie jako maszyny, choć najczęściej przyjmuje się, że chciał on wyrazić ten termin jako lęk przed odczuwaniem bodźców (fizycznych czy emocjonalnych).

Rola mechanizmu jest podkreślona nie tylko w tytule, ale i w stwierdzeniu “jeśli zapłaczemy, to zardzewiejemy” – ludzie, którzy stracili duszę, stają się “zwierzętami” lub “robotami”. Dla renesansowego filozofa Kartezjusza dusza oznaczała aktywność świadomości, którą przypisywał tylko człowiekowi. Co więcej, traktował zwierzęta jako nie odczuwające niczego automaty, więc w tym kontekście zarówno “zwierzę” jak i “robot” mogą być ze sobą tożsame.

W tekście pojawia się także nawiązanie do kontrowersyjnej sprawy chłopca z Północnej Dakoty, który popełnił samobójstwo podczas słuchania Antichrist Superstar. 11 grudnia 1996 roku 15-letni Richard Kuntz strzelił sobie w głowę z pistoletu. Niespełna rok później, w listopadzie 1997 roku w amerykańskim Senacie rozgorzała dyskusja na temat wpływu przemocy i muzyki heavy metalowej na dzieci i młodzież. Jednym z głównych bohaterów posiedzenia był wspomniany album. Przed komisją Senatu zeznawał wówczas Raymond Kuntz, ojciec nastolatka:

“O poranku 12 grudnia 1996 roku, normalnym rodzinnym zwyczajem moja żona przygotowała synowi kąpiel i poszła go obudzić. Ale Richard, nasz syn, nie spał w swoim łóżku. Był martwy. Zabił się. (…) Proszę o wysłuchanie tego, czego słuchał Richard zanim umarł – tekstu do piosenki “The Reflecting God” Marilyna Mansona z płyty Antichrist Superstar.”

Oprócz płyty w odtwarzaczu CD, ojciec Kuntza znalazł wypracowanie o Mansonie, które syn napisał w ramach lekcji angielskiego. Przyjaciele Richarda powiedzieli jego ojcu, że wspomniana piosenka była jego ulubioną i że słuchał jej zawsze, gdy do niego przychodzili. Raymond zeznał przed Senatem, że tekst piosenki mógł mieć bezpośredni wpływ na śmierć syna. Wspomniał przy tym, że syn pokazywał mu tę płytę, jednakże:

“Nie rozpoznałem wówczas, że trzyma ręczny granat, który był odbezpieczony i miał wybuchnąć w jego umyśle”.

[Pełen tekst zeznania Raymonda Kuntza znajduje się pod tym linkiem]

Stąd też Manson śpiewa w piosence: “Byłem niczym ręczny granat, który nigdy nie przestał wybuchać”. W ramach samego tekstu oznacza to także, że był pełen wewnętrznej ekspresji, w przeciwieństwie do dziewczyny, która była “automatyczna”. Nawiązanie do sprawy Kuntza pozostaje jednak czytelne, szczególnie, że pod koniec piosenki Manson używa zwrotu “To nie ja, ja nie jestem mechaniczny, jestem tylko chłopcem udającym Króla Samobójstwa”. Tekst z premedytacją jest skonstruowany prowokacyjnie, ale figura w nim użyta posiada też swoje osobne znaczenie. Król Samobójstwa to także inna nazwa na Króla Kier w zwyczajowej talii kart. Klasycznie jest on przedstawiany z mieczem wbitym w głowę. Obok tekstu “Mechanical Animals” w książeczce płyty można znaleźć jego uproszczony wizerunek.

W drugiej zwrotce sformułowanie “mechaniczna narzeczona” nawiązuje do książki pt. “The Mechanical Bride: Folklore of Industrial Man” (1951), w której Autor Marshall McLuhan przeprowadził jedną z pierwszych krytyk popkultury. Następnie słowo “phenobarbidoll” – to jeden z neologizmów Mansona, w którym łączy on sformułowania “fenomenalna lalka Barbie” oraz “fenobarbital” (substancja z grupy barbituranów, działająca uspokajająco i nasennie). Wskazuje tym samym, jako Omega, że jego “wybranka” Coma nie dość, że była piękna, to również działała na niego kojąco jak narkotyk [przeczytaj więcej o postaci Omegi w tym artykule]. Z kolei nieprzetłumaczalne “manniqueen” również można odczytywać dwojako: jako “maniakalna królowa” (manic queen) lub “manekin”.

DYSKOGRAFIA

Piosenka w wersji studyjnej pojawia się tylko na albumie Mechanical Animals. Oficjalna wersja ‘live’ jest dostępna na japońskim wydaniu płyty Holy Wood jako jedna z dwóch ścieżek bonusowych. Najprawdopodobniej jest to część materiału, który nie został wykorzystany na koncertówce The Last Tour On Earth.

KONCERTY

Na trasie promującej płytę (1998-1999) Manson wykonywał utwór chodząc po scenie na szczudłach. Od tego czasu piosenka czekała 9 lat by być ponownie wykonana na kilku koncertach amerykańskiej trasy Rape of the World (2008).

Artykuł o symbolu i postaci Omegi został dziś poszerzony o dodatkowe sekcje. Najważniejszym uzupełnieniem do analizy postaci jest ujęcie jej w aspekcie mesjasza i wskazanie powiązań z Jezusem Chrystusem. Jako ciekawostka został również dołączony opis figurki produkcji Fewture Models, wraz z galerią zdjęć. Poza tym, jak dotychczas, można poczytać o samym symbolu i o inspiracjach kryjących się za stworzeniem postaci. Można również przejrzeć garderobę Omegi w poszukiwaniu najlepszych strojów ery glam rocka. Cały artykuł znajduje się pod tym linkiem.

Analizatorium wzbogaciło się dziś o pierwszą piosenkę z albumu Mechanical Animals: Great Big White World. Artykuł zawiera polskie tłumaczenie tekstu utworu, jak również jego interpretację, źródła inspiracji oraz opis wykonań na żywo. Zapraszam do lektury!

W 1998 roku, gdy wyszła płyta Mechanical Animals, Manson wprowadził na swoją oficjalną stronę internetową informację, która była bezpośrednią wiadomością od Omegi do fanów. Wiadomość utrzymywała się przez kilka miesięcy, aż do momentu, gdy znienacka została zastąpiona przez wypełniony pasją destrukcji apel Mansona, tym razem nadającego sobie przydomek Trzeciej i Ostatniej Bestii. Dziś, w dziale Tako Rzecze Manson, prezentuję Wam obie wiadomości zarówno w formie oryginalnej, jak i przetłumaczonej na język polski:

Omega Message 15 (1998)
Omega Message 15 (1999)

John 5 sprzedaje na aukcji dwie pamiątki po Marilyn Manson. Do licytowania zostały wystawione oryginalne harmonogramy tras Mechanical Animals oraz Grotesk Burlesk, wraz z autografami Johna. Aukcja kończy się w piątek, 13 listopada.

Na leniwą majówkę proponujemy chwilę powrotu do lat 90-tych. Do Analizatorium do działu Symbole trafił właśnie artykuł poświęcony Omedze — zarówno symbolowi, jak i postaci, która towarzyszyła płycie Mechanical Animals. Zapraszamy do lektury!

Album: Mechanical Animals
Tekst: Marilyn Manson
Muzyka: Twiggy Ramirez

Czas trwania: 3:46

The Dope Show opowiada o mechanizmach rządzących miejscem produkcji gwiazd, jakim jest Hollywood. Zarówno idol, jak i widz znajdują się w sytuacji, którą Manson określa mianem narkotycznego spektaklu. Na płycie Mechanical Animals słowo “narkotyk” wychodzi daleko poza swoje dosłowne znaczenie. Narkotykiem jest tutaj wszystko co nas odurza – a w świecie mechanicznych zwierząt to nie tylko pigułki, lecz także telewizja, internet, religia, wszystko, co trzyma ludzki umysł na smyczy. Dope Show może być stanem, w którym nie jesteśmy świadomi istnienia sznurków, które nami zawiadują. Poruszamy się w pozorze wolności, a każdy z nas jest gwiazdą “spektaklu”. Nazwą dope show były również określane w USA objazdowe spotkania dotyczące niebezpieczeństw związanych z używaniem narkotyków. Słowo “dope” oznacza także głupka, idiotę. Tak więc Manson cynicznie podkreśla, że każdy z nas jest gwiazdą w sztuce o mechanicznych zwierzętach, o otumanionych resztkach człowieczeństwa.
Ludzie, pigułki i wszystkie inne czynniki uzależniające nadają uczucie spokoju, równowagi, nawet euforii. Na nich budujemy swój świat, do nich uciekamy od szarości, lecz w efekcie każdy z nich to czynnik duszący, niszczący, który atakuje od środka. Głód iluzji opanowuje umysły na tyle, że jesteśmy zdolni do wszystkiego by tylko go zaspokoić. Narkotyk z początku daje przyjemność, lecz potrafi skutecznie wykończyć człowieka. Publiczność płonie miłością gdy jesteś na piedestale. Gdy pojawi się ktoś nowy, lepszy, odwraca się plecami. Sława w przewrotny sposób uzależnia nie tylko hołubiącego, ale i hołubionych, tak samo widzów, jak i celebrytów – oto sens piosenki.

To tak, jak powiedział Oscar Wilde: Kochają cię, gdy jesteś ładny, a gdy nie jesteś, kochają kogoś innego.
- Marilyn Manson, Kerrang wrzesień 1998

W każdym z tych przypadków początek jest piękny, a koniec tragiczny. Takie jest Hollywood oczami Mechanical Animals – ludzie walczą o to, żeby utrzymać się na powierzchni, a to i tak publiczność zdecyduje kto ma utonąć. Nakreślona na płycie postać Omegi odczuwa wstręt do ludzi, sławy, do siebie. Zauważa, że jej życie jest puste, żadne, a jeden dzień różni się od drugiego tylko zwiększającym się poczuciem samotności i alienacji.
Powyższy utwór, jak i narkotyczny motyw przewodni, to reakcja Mansona na Los Angeles, do którego się przeprowadził przed nagraniem płyty. Jego obecność na różnego rodzaju przyjęciach i bankietach wyzwoliła w nim niechęć do tego miejsca. Spotkał ludzi, którzy chcieli być w pobliżu znanych osób, bo to sprawiało, że czuli się ważniejsi. Niektóre z dotychczasowych autorytetów okazały się być dla Mansona złudzeniem. Ten cały zgiełk tworzy chaotyczny “spektakl”, gdzie, według Warholowskiej przepowiedni, każdy jest gwiazdą przez 15 minut.

[Hollywood] nie jest miejscem, które akceptuje wszystkich. Ludzie traktują mnie tu jak poboczną atrakcję. The Dope Show, jak przypuszczam, to rodzaj glamowego hymnu, coś jak We Are The World dla wszystkich narkomanów w Hollywood.
- Marilyn Manson, NME wrzesień 1998

TELEDYSK

reżyser: Paul Hunter
współreżyser: Marilyn Manson

Na początku klipu widzimy postać z płyty, Omegę, który przybywa z kosmosu na Ziemię. Scena jest prawdopodobnie echem filmu “The Man Who Fell To Earth” z Davidem Bowie w roli głównej. Omega zostaje schwytany przez anonimowych laborantów, którzy wewnątrz tajemniczego instytutu naukowego przeprowadzają na nim badania. To subtelna metafora Hollywood, będącego swoistym laboratorium, w którym produkuje się nowe gwiazdy. Sama scena na stole operacyjnym nawiązuje do oryginalnej autopsji kosmity z Roswell, gdzie przeprowadzano badania na istocie odnalezionej we wraku statku po rzekomej katastrofie (ten sławny film dokumentalny zainspirował również Autopsy, film krótkometrażowy związany z płytą Holy Wood).

W dalszej części Omega zostaje oddany w ręce ludzi pociągających w Hollywood za sznurki sławy. Widzimy go przerażonego i otępiałego w limuzynie, razem z biznesmenami, prostytutkami i agentem (w tej roli Billy Zane), który pokazuje Omedze pierwsze okładki gazet z jego wizerunkiem. Specjalnie do tej sceny zamówiono parodie istniejących magazynów. Widzimy gazetę The National Interrogator, parodię istniejącej The National Enquirer, na okładce której widnieje napis “Marilyn Manson jest kosmitą z Roswell!”. Następnie magazyn SPUN, nawiązujący tytułem do istniejącego magazynu muzycznego SPIN. Jak głoszą nieoficjalne informacje, miał też pojawić się w tej scenie magazyn Homopolitan (parodia Cosmopolitan), lecz ostatecznie z niego zrezygnowano.

Aparat, który Omega ma na twarzy jest zrobiony na wzór sesji zdjęciowej, którą wykonała w 1970 roku niemiecka artystka Rebecca Horn. Zdjęcia nosiły w oryginale tytuł “Cornucopia, Seance for Two Breasts” (“Cornucopia, Seans Dwóch Piersi”). Cornucopia, inaczej Róg Obfitości (mitologiczny symbol pożywienia i dostatku), przyczepiony do ciała Omegi zdaje się ukazywać ostatnie chwile jego pełnej indywidualności. Ssanie własnych piersi, własnego “mleka”, może oznaczać w tym przypadku poleganie na wyjątkowości własnego “ja”. W dalszych scenach nie widzimy już piersi, kontakt z życiodajną indywidualnością zostaje zatracony.

Dalej widzimy tłum ochraniany przez grupę policjantów w różowych mudurach – co nawiązuje do wersu “gliniarze i pedały” (queers to dosłownie “dziwacy”, lecz w slangu jest to używane na określenie osób o skłonnościach homoseksualnych; na koncertach słowo queers zostaje zastąpione przez fags – bardziej obraźliwy wariant) – to, co pozornie “moralne” i to, co “niemoralne” – dwie przeciwności złączone w jedno, jako moda do naśladowania. Motyw ten ma związek z głośną sprawą z początku 1998 roku, kiedy to wokalista George Michael został zaaresztowany za namawianie do seksu policjanta w publicznej toalecie w Los Angeles. Zdarzenie było przez dłuższy czas na afiszu, co prawdopodobnie miało wpływ na późniejszy tekst do utworu, który, jakby nie patrzeć, jest krytyczną refleksją nad sposobem życia w Los Angeles. Zresztą Manson, zapytany o sprawę George’a Michaela, żartobliwie stwierdził, iż Michael promował w ten sposób singiel “Dope Show”.

Omega przybywa na miejsce koncertu, wkracza na czerwony dywan, otoczony wyciagniętymi rękami rozszalałych fanów (w pierwotnym zamierzeniu mieli to być prawdziwi fani, czy też fanatycy Mansona, którzy naśladują go wyglądem). Czarnoskóre rodziny robią sobie zdjęcia z białym idolem. Rozpoczyna się koncert, Omega śpiewa dla tłumu, a w tym samym czasie rozpoczyna się jego wewnętrzna walka z samym sobą. Widzimy go w otoczeniu swoich podobizn. Nadszedł moment, w którym stał się produktem, przestał się liczyć jako osoba. Jest obleczony w kostium imitujący jego oryginalny wizerunek. Znalazł się w sidłach mediów i korporacji, które zamykają go w określone opakowanie, robiąc z niego kopię kopii. Rozwścieczony niszczy swoje duplikaty. Jest to symbol sprzeciwu wobec firm nagraniowych, które kształtują artystów podług swoich kanonów, ograniczając im swobodę działania. To metafora zniszczenia narzuconej, fałszywej osobowości. Wizualnie scena nawiązuje do jednej ze scen z filmu Alejandro Jodorowsky’ego pt. Holy Mountain, w której jeden z bohaterów budzi się w pokoju wypełnionym swoimi duplikatami, po czym je niszczy (patrz obrazek).
Na zgliszczach sławy Omegi tańczy nowo wschodząca gwiazda, kolejny odmieniec, kolejny freak, kolejny idol (w tej roli jedna z atrakcji podziemia Los Angeles – Goddes Bunny).
Klip w doskonały sposób w telegraficznym skrócie pokazuje cały schematyczny proces tworzenia gwiazdy. Koncert przed rozszalałym tłumem to szczytowy moment kariery, od którego Omega zaczyna staczać się z górki i popadać w pułapkę sławy.

UNCENSORED FOOTAGE

Na wydanej w 1999 roku kasecie VHS “God is in the TV” znalazł się nieocenzurowany materiał filmowy z produkcji teledysku The Dope Show. Przedstawia on Goddess Bunny, którą obłapiają członkowie zespołu Twiggy Ramirez i Pogo. Starsi fani potwierdzają, że nie jest to jedyny materiał, który nie znalazł swego zastosowania w teledysku. Oficjalna strona internetowa Marilyn Manson w latach 1998-1999 oprócz wymienionego materiału zamieściła także niepocięty materiał ze sceny, w której gra cały zespół oraz filmik pokazujący Omegę w pomarańczowym stroju, jedzącego pigułki. Niestety, filmy te nie zostały już potem nigdzie opublikowane.

SINGIEL

Okładkę singla zdobił autoportret Mansona. Oprócz tytułowej piosenki na różnych wersjach singla znalazły się następujące piosenki:

Apple Of Sodom (live)
Sweet Dreams (Are Made Of This) (live)
The Beautiful People (live)

Dodatkowo wersje australijska i brytyjska zawierały teledysk. Pełna lista wersji singla oraz wydań promocyjnych znajduje się na stronie mansoncollectors.com.

KONCERTY

Jednym z najbardziej barwnych wykonań utworu The Dope Show był występ na rozdaniu nagród MTV Video Music Awards. Odbyło się to 10 września 1998 roku, był to koncertowy debiut tego utworu. Scena zamieniła się w teledysk na żywo, a występ przyćmił występy innych wykonawców. Manson pojawił się tego wieczora w błękitnym futrze, pod którym skrywał strój odsłaniający tylko “zakazane” partie ciała – w tym piersi:

Różnice w tekście w wykonaniach na żywo:

The drugs they say are made in California
Manson zazwyczaj zmienia słowo “California” na nazwę miasta lub kraju, w którym akurat koncertuje.

Cops and queers
Wers ten jest zmieniany na bardziej dosłowny “Pigs and fags”.

We love your face, we’d really like to sell you
Wers jest najczęściej zmieniany na “We love your face, I’d really like to cum on it” (“Kochamy twoją twarz, chętnie bym się na nią spuścił”).

The Dope Show był wykonywany na następujących trasach:

Mechanical Animals / Rock is Dead [1998-1999]
Podczas wykonywania utworu w tle sceny widniał duży znak Omegi.

Guns, God and Government [2000-2001]
Manson śpiewał w futrze, a z sufitu (o ile koncert odbywał się w budynku) leciało czerwone confetti.

Grotesque Burlesque [2003]
Manson używał wydłużonych rąk. Z sufitu (o ile koncert obdywał się w budynku) leciało czerwone confetti. Zapowiedź do utworu brzmiała zazwyczaj: Stop rehearsing alcohol and start performing narcotics (“Przestań ćwiczyć alkohol i zacznij przedstawiać narkotyki”).

Against All Gods [2004-2005]
Utwór był poprzedzany wstępem z Diary of a Dope Fiend. Manson ubierał frak w biało-czarne paski. Ponownie czerwone confetti.

Rape of the World [2007]
Manson wykonywał piosenkę na tle animacji przedstawiającej spadające tabletki i pigułki, z pojawiającym się w międzyczasie napisem DRUGS.

CIEKAWOSTKI

- Teledysk był kręcony aż dwa tygodnie, w lipcu 1998 roku i został wyemitowany po raz pierwszy niespełna miesiąc później, 20 sierpnia.
- Silikonowe efekty specjalne (piersi i łata na genitalia) do klipu i okładki płyty wykonał Screamin Mad George z Los Angeles.
- Ciało Mansona było umalowane mazią, z której wyrabia się szminki.
- Sceny laboratoryjne kręcone były w hallu i w sali wykładowej w Brandies, Kalifornijskim Instytucie Kultury.
- Manson spotkał Billy’ego Zane’a u siebie w domu podczas karaoke party w 1998 roku (obecni tez byli Leif Garett, Corey Feldman i inni). Śpiewali piosenki Bee Gees do 7:00 rano.
- Policjanci w Los Angeles mieli wówczas zakaz wchodzenia w związki partnerskie z innymi policjantami.
- Budynek za zespołem nazywa się LA Municipal Court House
- Kostiumy do teledysku zostały zaprojektowane wspólnie przez Mansona i Terri King
- Żółta, cekinowa sukienka Goddes Bunny jest autorstwa Krisa Hendricksona
- 30 października 1998 roku na gali wręczenia nagród muzycznych Billboardu The Dope Show dostał nagrodę w kategorii Najlepszy Hard Rockowy Teledysk Roku oraz w kategorii Klip Roku o Maksymalnej Wizji. Paul Hunter został okrzyknięty Najlepszym Reżyserem.
- 21 stycznia 1999 roku The Dope Show otrzymuje od magazynu Rolling Stone nagrodę za Najlepszy Teledysk.
- 9 września 1999 roku na gali MTV Video Music Awards zostaje przyznana nagroda za Najlepsze Zdjęcia
- Pod koniec 1998 roku Manson umieścił na swojej stronie internetowej skan rękopisu pierwszego pomysłu tekstu do The Dope Show (zdjęcie obok).
- Na jednej z oficjalnych koszulek Marilyn Manson promujących w tamtym okresie płytę, znajdował się wers We’re all stars now in the dope show (zdjęcie obok).
Piosenka znalazła się także na oficjalnej składance “Lest We Forget: The Best Of” (wyd. 2005). Limitowane DVD dołączone do tej płyty zawiera teledysk.

Autor: Michał Szyksznian (Bulls)
? 2009 Celebritarian.pl