Album: The High End of Low
Alternatywny tytuł: Pretty as a ($)
Czas trwania: 2:45

Utwór “Pretty as a Swastika” wyciekł do sieci 13 maja 2009 roku, na sześć dni przed wyciekiem całej płyty. Tytuł został wyjawiony miesiąc wcześniej, 16 kwietnia, w momencie gdy na oficjalnej stronie Mansona opublikowano pełną tracklistę. Uważany za najostrzejszy z płyty pod względem brzmieniowym, utwór ten rozpoczął swoją historię jako romantyczne wyznanie, aby za chwilę przeistoczyć się w stanowisko artystyczne.

“Ładna jak swastyka” to sformułowanie, którego użył niegdyś dziennikarz Walter Winchell na określenie Reni Riefenstahl, niemieckiej reżyserki propagandowej. Manson użył tego określenia zupełnie apolitycznie wobec Isani Griffith, dziewczyny, z którą spotykał się pod koniec 2008 roku i której poświęcił akwarelowy portret o takim tytule. “Powiedziałem to (…) ze względu na jej karnację ? czarne włosy, czerwone usta i blada cera” — wytłumaczył Manson w wywiadzie dla magazynu TIME. Było to zatem jawne porównanie do nazistowskiego symbolu i jako takie zostało użyte w piosence. Wygenerowało to problemy z wytwórnią płytową, której ten “poetycki komplement” nie przypadł do gustu. Piosenka miłosna miała w ich oczach zbyt niewygodne konotacje polityczne, aby mogła zostać wydana w takiej formie. Sprawę zaogniał fakt, że nie użyto tu nawet symbolu swastyki, a jedynie padło słowo, które, jak trafnie zauważył Manson, stało się dla wytwórni nowym przekleństwem:

“Bardzo chcieli stworzyć nowe przekleństwo. Nie użyłem symbolu. Próbowali powiedzieć: ?Niemcy na pewno nie będą tego tolerować?. Odpowiedziałem im: ?Z całym szacunkiem (…), ale w Niemczech ?swastyka? to amerykańskie słowo. Tam używają całkiem innego” (Shockhound, czerwiec 2009). Tego typu sztuczki nie były jednak skuteczne. Zresztą sam Manson nie miał zamiaru “być cipą i kryć się za hinduskim symbolem” (SPIN, czerwiec 2009). Dobrze wiedział jakiego symbolu naprawdę dotyczy porównanie i nie miał zamiaru się z tym kryć. Użył jednak zaskakującego rozwiązania. “Zdecydowałem, że użyję w zamian symbolu dolara. Jest to zastępstwo za słowo, ale reprezentuje jednocześnie to, o czym tu mówimy: wytwórnię płytową obchodzą pieniądze, nie sztuka” (Metal Hammer, maj 2009).

Nie jest to pierwszy raz, kiedy Manson podjął się przepychanki z wytwórnią, czując się “przytłoczony, kontrolowany, muszący radzić sobie z uprzedmiotowieniem i sprowadzeniem do roli produktu” — ale jest to jedna z tych okazji, która rodzi nieplanowane i niezwykłe zwroty twórcze. Tytuł ten stał się dla Mansona jednym z jego ulubionych artystycznych i poetyckich stanowisk. “To jest teraz ich faszyzmem. Nie ma nic bardziej faszystowskiego niż pieniądze. Wszyscy o tym wiedzą” — powiedział Manson w wywiadzie dla Shockhound. “Pieniądze nie powinny być dla artysty motywacją. Artysta powinien być szczęśliwy mogąc wyrazić swoje wizje i pomysły. Wielu sławnych ludzi utraciło tę podstawową motywację ? i nigdy nie chciałem stać się jednym z nich. Nigdy nie chciałem być produktem formowanym przez innych. Ale to trudne: niełatwo uchronić się przed staniem się samochodem, jeśli ludzie chcą cię sprzedać jako model w salonie”.

Działania wytwórni wygenerowały nowy przekaz piosenki, który zaczął żyć na równoległym torze z jej znaczeniem romantycznym. Koniec końców na tylnej okładce albumu widnieje tytuł Pretty as a $. “To ironia, że mogą sprzedawać płytę w sklepach, ale nie wstawią na okładkę tytułu Pretty as a Swastika, podczas gdy w tym samym sklepie mają na przykład film Walkiria, na którego okładce widnieje symbol swastyki” — mówił Manson (SPIN, czerwiec 2009).

Znak dolara stał się integralną częścią albumu, zarówno jeśli chodzi o teledyski, trasę koncertową, jak i stronę internetową (po lewej: widniejący jako intro dla oficjalnej strony internetowej Mansona znak dolara wpisany w siedmioramienną gwiazdę). Ten substytut swastyki doczekał się także swojego rozwinięcia w formie innego symbolu.

PRZECZYTAJ OSOBNY ARTYKUŁ O ZWIĄZKACH SWASTYKI I DOLARA W TWÓRCZOŚCI MARILYN MANSON

TELEDYSK

W jednym z wywiadów Manson zdradził kokieteryjnie dziennikarzowi, że będąc w hotelu Sunset Marquis nakręcił wideo do piosenki. Obraz miał przedstawiać Mansona, który goli swastykę na włosach łonowych swojej przyjaciółki Stoyi. “Pociągnąłem ją niebieskim eyelinerem. Musiałem wezwać obsługę hotelową: ‘Czy mogę prosić o kątomierz?’ Była 6:00 rano. Ale trzeba ją, hm, porządnie narysować” — mówił (The Times Online, czerwiec 2009). Wielu fanów wzięło produkcję teledysku za pewnik, choć takie wyznanie, ktore dodatkowo padło w kontekście tak rozluźnionego wywiadu, może oznaczać tylko tyle, że Manson zilustrował swoją piosenkę dla własnych potrzeb — szczególnie, że jest osobą, która potrafi każdego dnia kręcić duże ilości materiału filmowego w celu rejestrowania, czy też “reżyserowania” własnego życia. Ani wcześniej, ani później nie pojawiły się żadne dodatkowe deklaracje dotyczące produkcji ewentualnego teledysku lub filmu związanego z utworem.

WARIACJE

Pretty as a Swastika (Alternate version) — na poły akustyczna wersja, wydana na limitowanej edycji The High End of Low, dystrybyowanej tylko przez sklep Vintage Vinyl.

KONCERTY

The High End of Low 2009-2010

Utwór pojawił się na wszystkich koncertach trasy promującej album. Początkowo wykonywany w Europie bez żadnych “efektów specjalnych”, następnie przystrojony w widniejące w tle sceny flagi ze znakami dolara, które “odziedziczył” po tym, jak zaprzestano grać Arma-Goddamn-Motherfuckin-Geddon.

Autor: Michał Szyksznian (Bullsik)
?2009 Celebritarian.pl
Ostatni update: 3 listopada 2009